
Misschien heb je het wel eens ervaren: ’s nachts wakker worden rond drie uur en maar niet meer in slaap kunnen vallen. Of juist dat energiedipje rond vier uur ’s middags. Volgens de traditionele Chinese geneeskunde is dit geen toeval. Ons lichaam volgt namelijk een natuurlijk ritme – de zogenaamde orgaanklok.
In dit blog neem ik je mee in de fascinerende wereld van dit 24-uurs ritme. Ik leg uit hoe het werkt, wat het je kan vertellen over je gezondheid, en hoe je er zelf mee aan de slag kunt. Natuurlijk kijk ik ook naar hoe Shiatsu kan helpen bij het herstellen van je natuurlijke ritme.
Wat is de orgaanklok?
De orgaanklok is een concept uit de traditionele Chinese geneeskunde dat beschrijft hoe onze levensenergie (Qi of Chi) in een vast patroon door ons lichaam stroomt. Gedurende 24 uur wordt elk van de twaalf hoofdmeridianen – de energiebanen in ons lichaam – twee uur lang extra actief.
Tijdens deze twee uur is het bijbehorende orgaan op zijn krachtigst. Het werkt dan op volle toeren, herstelt zich en verwerkt afvalstoffen. Twaalf uur later bereikt hetzelfde orgaan juist zijn rustfase – het moment waarop het op z’n zwakst is.
Het natuurlijke ritme
Dit ritme is niet willekeurig. Het sluit aan bij natuurlijke cycli zoals dag en nacht, activiteit en rust. Denk bijvoorbeeld aan de longen die tussen 3 en 5 uur ’s ochtends hun piek bereiken – precies in de overgang van nacht naar dag, het moment waarop ons lichaam zich voorbereidt op ontwaken. Of de lever die tussen 1 en 3 uur ’s nachts zijn diepste herstelwerk doet, terwijl wij slapen.
De orgaanklok in detail
Hieronder vind je een overzicht van de orgaanklok. Let op: dit zijn geen exacte regels, maar eerder richtlijnen die je kunnen helpen patronen in je eigen lichaam te herkennen.
3:00 – 5:00 uur: Longen
De longen zijn actief. Dit is het moment van vernieuwing en zuivering. Wakker worden in deze periode kan wijzen op verdriet, rouw of ademhalingsproblemen.
5:00 – 7:00 uur: Dikke darm
De beste tijd voor stoelgang en het loslaten van wat je niet meer nodig hebt – zowel fysiek als emotioneel.
7:00 – 9:00 uur: Maag
Ideaal voor je ontbijt. De maag is nu op zijn sterkst en kan voedsel goed verwerken.
9:00 – 11:00 uur: Milt/alvleesklier
Het lichaam absorbeert nu voedingsstoffen optimaal. Een goed moment voor concentratie en mentale arbeid.
11:00 – 13:00 uur: Hart
Het hart is op zijn actiefst. Perfect voor belangrijke gesprekken, maar vermijd zware maaltijden of intense stress.
13:00 – 15:00 uur: Dunne darm
De dunne darm scheidt voedingsstoffen van afval. Een lichte lunch is ideaal.
15:00 – 17:00 uur: Blaas
Belangrijk moment voor hydratatie. Drink voldoende water om afvalstoffen af te voeren.
17:00 – 19:00 uur: Nieren
De nieren zijn nu op hun sterkst. Emotioneel gerelateerd aan angst en wilskracht.
19:00 – 21:00 uur: Pericard (hartbeschermer)
Tijd voor ontspanning en sociale verbinding. Je lichaam bereidt zich voor op rust.
21:00 – 23:00 uur: Drievoudige verwarmer
Het lichaam reguleert zijn temperatuur en bereidt zich voor op slaap. Vermijd zware maaltijden.
23:00 – 1:00 uur: Galblaas
Belangrijke herstelfase. Wakker worden kan wijzen op opgekropte woede of frustratie.
1:00 – 3:00 uur: Lever
Dé ontgiftingstijd. De lever verwerkt emoties (vooral woede) en toxines. Regelmatig wakker worden in deze periode vraagt om aandacht.
Wat vertelt de orgaanklok je?
Als je regelmatig op hetzelfde tijdstip klachten ervaart – of dat nu fysiek of emotioneel is – kan de orgaanklok je aanwijzingen geven. Bijvoorbeeld:
- Wakker worden tussen 1 en 3 uur? De lever vraagt misschien om aandacht. Dit kan wijzen op stress, opgekropte emoties of een overbelast lichaam.
- Energiedip rond 15:00 uur? De blaas heeft misschien ondersteuning nodig. Drink meer water en check of je genoeg rust neemt.
- Steeds hoofdpijn rond 11:00 uur? Het hart kan overbelast zijn door stress of emotionele druk.
Dit betekent niet dat er per se iets ernstig mis is. Het zijn signalen van je lichaam die vragen om aandacht.
Hoe shiatsu kan helpen
Als Shiatsu-therapeut werk ik met precies deze meridianen en energiebanen. Door druk uit te oefenen op specifieke punten langs deze energiebanen, help ik blokkades op te heffen en de natuurlijke energiestroom te herstellen.
In mijn praktijk merk ik regelmatig dat mensen met verstoorde slaappatronen, energieklachten of chronische spanning gebaat zijn bij Shiatsu. Door het lichaam te ondersteunen in zijn natuurlijke ritme, kan het zichzelf beter herstellen.
Praktische voorbeelden
- Levermeridiaan (1:00 – 3:00 uur): Door zachte druk op levermeridiaan-punten aan de binnenkant van je benen, kan ik helpen spanning los te laten en de detoxificatie te ondersteunen.
- Longmeridiaan (3:00 – 5:00 uur): Bij ademhalingsklachten of verdriet werk ik aan het openen van de borstkas en het stimuleren van de longmeridiaan.
- Maag-milt meridiaan (7:00 – 11:00 uur): Bij spijsverteringsproblemen of energiegebrek focus ik op het versterken van deze energiebanen.
Wat kun je zelf doen?
Je hoeft niet altijd naar een therapeut om met de orgaanklok aan de slag te gaan. Er zijn eenvoudige dingen die je zelf kunt doen om je lichaam te ondersteunen:
1. Observeer je patronen
Houd een weekje bij wanneer je klachten ervaart. Komt het regelmatig op hetzelfde tijdstip voor? Dat kan een aanwijzing zijn.
2. Respecteer je natuurlijke ritme
- Ontbijt tussen 7 en 9 uur, wanneer je maag op zijn sterkst is.
- Ga voor 23:00 uur slapen, zodat je lever optimaal kan herstellen.
- Drink voldoende water tussen 15:00 en 17:00 uur om je blaas te ondersteunen.
3. Eenvoudige zelfmassage
Masseer zachte drukpunten op je voeten, handen of buik. Zelfs lichte aanraking kan al helpend zijn om de energie te laten stromen.
4. Ademhalingsoefeningen
Vooral in de ochtend (tussen 3 en 7 uur) kan bewust ademen de longen en dikke darm ondersteunen. Probeer een paar minuten rustig diep in en uit te ademen.
5. Emoties niet onderdrukken
Elk orgaan is verbonden met specifieke emoties. De lever met woede, de longen met verdriet, de nieren met angst. Erken deze emoties in plaats van ze weg te drukken.
Wanneer professionele begeleiding zoeken?
Natuurlijk kun je veel zelf doen, maar soms vraagt je lichaam om meer. Als je structureel klachten hebt – zoals chronische vermoeidheid, slaapproblemen, spijsverteringsproblemen of emotionele blokkades – kan het helpen om ondersteuning te zoeken.
In mijn Shiatsu-praktijk kijk ik holistisch naar je klachten. We bespreken niet alleen je fysieke symptomen, maar ook je emotionele gesteldheid, levensritme en stressfactoren. Samen zoeken we naar wat jouw lichaam nodig heeft om weer in balans te komen.
Daarnaast kan het soms nodig zijn om ook je huisarts te raadplegen, vooral bij aanhoudende of ernstige klachten. Complementaire geneeswijzen zoals Shiatsu zijn fantastisch, maar ze werken het beste in combinatie met een integrale zorgaanpak.
Tot slot
De orgaanklok herinnert ons eraan dat ons lichaam een eigen ritme heeft – een ritme dat vraagt om respect en aandacht. Door bewuster te worden van de signalen die je lichaam geeft, kun je beter voor jezelf zorgen.
Of je nu zelf aan de slag gaat met kleine aanpassingen in je dagritme, of kiest voor begeleiding via Shiatsu, het belangrijkste is dat je luistert naar wat je lichaam je probeert te vertellen.
Zoals altijd, bedankt voor het lezen!
Met een warme groet,
Karin








